Επικίνδυνες αντιλήψεις για τα βελτιωτικά της αντίστασης του εδάφους

Είναι γνωστό ότι πολλά εδάφη στην Ελλάδα παρουσιάζουν υψηλές τιμές ειδικής αντίστασης, έχοντας ως κύριο συστατικό συμπαγείς βράχους όμοιους με αυτούς της εικόνας 1. Εύλογο λοιπόν το ερώτημα πώς μπορεί να κατασκευαστεί ένα σωστό ηλεκτρόδιο γείωσης σε τέτοια εδάφη το οποίο να παρουσιάζει χαμηλή αντίσταση γείωσης;
Σκοπός του παρόντος άρθρου δεν είναι να δώσει ποιες είναι οι σωστές και αποτελεσματικές λύσεις, αφού άλλωστε θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί μια τέτοια ανάλυση σε ένα τόσο μικρό άρθρο, αλλά να παρουσιάσει μερικά παραδείγματα προς αποφυγή τα οποία δυστυχώς αποτελούν περιγραφή υφισταμένων και μάλιστα νεοαναγειρομένων κατασκευών.

Βασική και απαραίτητη προϋπόθεση ανεξάρτητα από τη σύσταση του εδάφους είναι το ηλεκτρόδιο γείωσης να είναι θαμμένο μέσα στο φυσικό έδαφος.

Η μέθοδος του σκεπάσματος του ηλεκτροδίου με καλό αγώγιμο χώμα δεν αποδίδει αποτελέσματα σε καμία περίπτωση. Στην εικόνα 2 το έδαφος ήταν βραχώδες και τα χωματουργικά έξοδα για τη δημιουργία ορύγματος ώστε να κατασκευαστεί ένα περιμετρικό ηλεκτρόδιο γείωσης από αγωγό ορθογωνικής διατομής (π.χ. αγωγός ταινίας) ήταν πολλά. Ο υπεύθυνος κατασκευής του ηλεκτροδίου θεώρησε, ίσως και από άγνοια, ότι σκεπάζοντας το ηλεκτρόδιο με καλό χώμα θα έλυνε το πρόβλημα των χωματουργικών. Όμως με τις πρώτες βροχές το καλό χώμα υποχώρησε και είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση του ηλεκτροδίου στον αέρα!

Επίσης η χρήση βελτιωτικών ειδικής αντίστασης του εδάφους πολλές φορές συνιστάται ειδικά σε εδάφη όπως αυτό της εικόνας 1. Το βελτιωτικό της ειδικής αντίστασης του εδάφους τοποθετείται εντός του ορύγματος όπου θα εγκατασταθεί το ηλεκτρόδιο της γείωσης και αναμιγνύεται με το φυσικό έδαφος, μειώνοντας τοπικά πλησίον του ηλεκτροδίου γείωσης την ειδική αντίσταση του εδάφους που έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αντίστασης της γείωσης. Η σύσταση όμως των βελτιωτικών πρέπει να εξετάζεται διότι μπορεί να αποβεί μοιραία!

Παλαιότερα (δεκαετία 1940) υπήρχε η άποψη ότι με τη χρήση χημικών (τεχνιτών αλλά και φυσικών) ουσιών υπάρχει η δυνατότητα μείωσης της ειδικής αντίστασης του εδάφους. Η πιο οικονομική φυσική χημική ουσία είναι το χλωριούχο νάτριο γνωστό ως αλάτι. Το αλάτι και μάλιστα σε περιβάλλον υγρασίας παρουσιάζει ιδιαίτερα αγώγιμη συμπεριφορά. Για παράδειγμα το θαλασσινό νερό παρουσιάζει ειδική αντίσταση μόλις 1Ωm ενώ το καθαρό βρόχινο νερό παρουσιάζει τιμές μεγαλύτερες από 1000Ωm. Οι περισσότερες χημικές ουσίες όμως διαλύονται στο νερό και αυτό έχει ως αποτέλεσμα με το πέρας του χρόνο λόγω των βροχών οι ουσίες όπως και το αλάτι να διαλύονται ή να παρασύρονται από το νερό έχοντας ως αποτέλεσμα το έδαφος να επιστρέφει στην αρχική του μορφή.


Η εικόνα 3 περιγράφει μια πρόσφατη περίπτωση όπου ως βελτιωτικό ειδικής αντίστασης του εδάφους χρησιμοποιήθηκε το αλάτι. Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να υποθέσει ότι η χρήση αλατιού βελτιώνει την αγωγιμότητα του εδάφους. Όμως το αλάτι ως γνωστό έχει και μια ακόμα ιδιότητα, να διαβρώνει! Για σκεφτείτε εάν το αυτοκίνητό σας βραχεί από θαλασσινό νερό το πλένετε ή αφήνετε το αλάτι επάνω? Επίσης όλοι γνωρίζουμε ότι κατασκευές κοντά στη θάλασσα κινδυνεύουν από πρόωρη διάβρωση λόγου του αλατιού. Φανταστείτε λοιπόν τι θα συμβεί στο ηλεκτρόδιο γείωσης της εικόνας 3 το οποίο είναι στη κυριολεξία "παστωμένο" στο αλάτι. Τα σχόλια νομίζουμε ότι είναι περιττά..
Επίσης ακόμα και στις μέρες μας επικρατεί η λανθασμένη εντύπωση ότι σκόνη άνθρακα (καρβουνόσκονη) χρησιμοποιείται ως βελτιωτικό ειδικής αντίστασης του εδάφους. Πράγματι η ειδική αντίσταση του εδάφους θα μειωθεί όμως η καρβουνόσκονη μπορεί να περιέχει οξείδια του άνθρακα, τιτάνιο, νάτριο, μαγνήσιο, άνθρακα και άλλα στοιχεία τα οποία αναπόφευκτα αντιδρούν και με το χαλκό και με το χάλυβα με αποτέλεσμα τη σίγουρη αλλά και επιταχυνόμενη διάβρωση των ηλεκτροδίων.

 
 
          Copyright © ΕΛΕΜΚΟ ΑΒΕΕ. All rights reserved.